کبد چرب چیست و چه درمانی دارد؟
متاسفانه بیماری کبد چرب در بین بسیاری از افراد شایع شده است. این بیماری ارتباط مستقیمی با چاقی، دیابت نوع 2 و سایر اختلالات مقاوم به انسولین دارد.
در صورتی که برای درمان و بررسی این بیماری اقدامی نکنید، ممکن است منجر به بیماری جدی کبدی و سایر مشکلات دیگر شود.
برای درمان چاقی بهتر است که به پزشک فوق تخصص جراحی چاقی در کرج مراجعه کنید. در ادامه در خصوص این بیماری و راهکارهای درمانی اطلاعاتی در اختیار شما قرار خواهیم داد.
منظور از کبد چرب چیست؟
کبد چرب زمانی رخ میدهد که چربی بیش از حد در سلولهای کبد تجمع کند. با این وجود که مقدار کمی چربی در این سلولها طبیعی است؛ اما، اگر میزان چربی بیش از 5 درصد باشد، به عنوان کبد چرب شناخته میشود.
تعدادی از بیماران مبتلا به کبد چرب تحت عنوان «کبد چرب غیر الکلی» هستند که شایعترین بیماری کبدی در بین بزرگسالان و کودکان است.
کبد چرب غیر الکلی مرحله ابتدایی و برگشتپذیر بیماری است که متاسفانه در اغلب مواقع تشخیص داده نمیشود.
با گذشت زمان ممکن است این بیماری به مشکلی جدیتر کبدی تبدیل شود که تحت عنوان «استئاتوهپاتیت غیر الکلی» شناخته میشود.
در این مرحله چربی و التهاب بیشتری در کبد وجود دارد که به سلولهای کبدی آسیب وارد میکند.
چنین شرایطی میتواند منجر به بافت فیبروز یا اسکار شود؛ چراکه، سلولهای کبد بارها دچار آسیبدیدگی میشوند و میمیرند.
همچنین خطر ایجاد بسیاری از بیماریها از جمله بیماریهای قلبی، دیابت و بیماری کلیوی افزایش پیدا میکند.
بیشتر بخوانید: درمان دیابت با کاهش وزن
علت ایجاد کبد چرب
عوامل متعددی ممکن است منجر به کبد چرب شود که این موارد به شرح زیر است:
چاقی
افزایش وزن و چاقی از مواردی است که میتواند در ایجاد چربی در کبد نقش مهمی داشته باشد. معمولا اغلب افرادی که دچار افزایش وزن هستند، کبد چربی دارند.
چاقی شکم
گاهی برخی افراد دارای وزن طبیعی هستند؛ اما، به دلیل چاقی احشایی دچار کبد چرب میشوند، در واقع به این منظور که چربی زیادی در ناحیه کمر و شکم وجود دارد.
برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله راهکاری برای از بین بردن چربی شکم و پهلو را مطالعه کنید.
مقاومت به انسولین
مقاومت به انسولین و سطح بالای انسولین ذخیره چربی کبد را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و سندرم متابولیک افزایش میدهد.
مصرف زیاد کربوهیدراتهای تصفیه شده
مصرف مکرر کربوهیدراتهای تصفیه شده منجر به ذخیره چربی در کبد میشود.
مصرف نوشیدنیهای شیرین
نوشیدنیهای شیرین مانند نوشابههای انرژیزا دارای مقادیر زیادی فروکتوز است که منجر به تجمع چربی کبد در کودکان و بزرگسالان میشود.
ایجاد اختلال در سلامت روده
تحقیقاتی که در این زمینه انجام گرفته است، نشان میدهد که عدم تعادل در باکتریهای روده یا سایر مشکلات مرتبط به روده به پیشرفت بیماری کبد چرب کمک کند.
سیروز کبدی چیست؟
منظور از سیروز زخم شدید کبد است، این عارضه میتواند به دنبال بسیاری از بیماریها و مشکلات کبدی مانند الکلیسم مزمن یا هپاتیت باشد. هر بار که کبد دچار آسیب در اثر مصرف زیاد یا علل دیگری مانند عفونت میشود، سعی بر ترمیم خود دارد.
کبد چرب چه علائمی دارد؟
در هر فردی ممکن است علائم متفاوتی وجود داشته باشد. به طور کلی علائمی که ناشی از این بیماری ایجاد میشود به شرح زیر است:
- احساس خستگی و ضعف
- احساس درد خفیف و پُری در قسمت راست یا مرکز شکم
- افزایش سطح آنزیمهای کبدی
- افزایش سطح انسولین
- افزایش سطح تری گلیسیرید
در صورتی که بیماری کبد چرب پیشرفت کند باعث ایجاد چنین علائمی خواهد شد:
- از دست دادن اشتها
- تهوع و استفراغ
- درد متوسط تا شدید در شکم
- زرد شدن چشم و پوست
علائم کبد چرب در صورت
ممکن است برخی از افراد علائمی از کبد چرب روی صورت خود داشته باشند که برخی از نشانههای احتمالی به شرح زیر است:
پف صورت
در صورت پیشرفت این بیماری، توانایی کبد جهت ساخت پروتئین تحت تاثیر قرار میگیرد و میتواند برداشت مایعات و جریان خون را مختل کند. به همین دلیل برخی متوجه کمی پف کردگی در صورت خود میشوند.
تیرگی پوست در ناحیه گردن
این بیماری باعث افزایش مقاومت به انسولین میشود در نهایت بدن نمیتواند آنطور که باید از انسولین استفاده کند. تجمع انسولین زیاد در بدن باعث ایجاد شرایطی به نام آکانتوز نیگریکانس میشود و در نهایت تیرگی پوست در گردن رخ میدهد.
آکنه روزاسه
روزاسه نوعی بیماری پوستی است که باعث قرمزی پوست میشود. در صورت ابتلا به این بیماری پوستی برجستگی سفید یا رگ های خونی قرمز کوچک روی صورت خود مشاهده میکنید.
با وجود اینکه همه افراد مبتلا به این بیماری پوستی کبد چرب ندارند، اما روزاسه یکی از نشانههای احتمالی این بیماری است.
عوارض بیماری کبد چرب
این عارضه ممکن است منجر به بیماریهای مزمن جدیتر مانند سیروز یا سرطان کبد شود. افرادی که سیروز کبدی شدیدی را تجربه میکنند، نیاز به پیوند کبد دارند.
علاوه بر این افرادی که مبتلا به کبد چرب هستند بیشتر در معرض سکته و حمله قلبی قرار دارند.
چه درمانی برای کبد چرب وجود دارد؟
برای درمان کبد چرب اقدامات زیادی از جمله کاهش وزن و کاهش مصرف کربوهیدراتها را میتوانید در نظر داشته باشید.
علاوه بر این، مصرف برخی از مواد غذایی میتواند در کاهش چربی کبد بسیار موثر و کارساز باشد. انجام عملهای لاغری مانند اسلیو معده در کرج یا بای پس معده در کرج هم میتواند راهکار مفیدی باشد.
مصرف کربوهیدراتها به ویژه کربوهیدرات تصفیه شده را کاهش دهید
مصرف کربوهیدراتهای اضافی به چربی تبدیل میشوند. یکی از راههای مقابله با کبد چرب، کاهش چربی در رژیم غذایی است.
اگر میزان این دسته از مواد غذایی را در رژیم غذایی خود کم کنید، متوجه روند بهبود چربی کبد خواهید شد.
اگر افزایش وزن دارید، وزن خود را کاهش دهید و از پرخوری بپرهیزی
کاهش وزن در صورت چاقی، یکی از بهترین راهکارها برای از بین بردن کبد چرب است. تحقیقات نشان دادهاند که کاهش وزن به هر طریقی اعم از تغییر رژیم غذایی، انجام تمرینات ورزشی و عمل جراحی لاغری در کرج در کاهش تجمع چربی در کبد موثر هستند.
تغییر سبک زندگی و درمانهای خانگی
کاهش وزن داشته باشید
اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، باید میزان کالری دریافتی خود را کاهش و فعالیتهای بدنی را افزایش دهید.
رژیم غذایی سالم را انتخاب کنید
رژیم غذایی سالمی داشته باشید که سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل باشد.
ورزش کنید و فعالیت بیشتری داشته باشید
روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش کنید. اگر خیلی وقت است که ورزش نکردهاید، بهتر است از مدت زمان کوتاه شروع کنید و سپس افزایش دهید.
دیابت خود را کنترل کنید
داروهای خود را طبق دستور مصرف کنید تا قند خون شما کنترل شود.
کلسترول را کاهش دهید
رژیم غذایی سالم، ورزش و مصرف داروها میتواند کلسترول و تری گلیسیرید را در سطح سالمی نگه دارد.
از کبد خود مراقبت کنید
از هر موردی که به کبد آسیب میرساند باید خودداری کنید مانند مصرف الکل.
برای کبد چرب چی بخوریم؟
مصرف رژیم غذایی کامل و مغذی سرشار از پروتئین بدون چربی، فیبر و چربیهای سالم برای بهبود سلامت کبد، کاهش وزن و کاهش خطر بیماریها توصیه میشود.
- نوشیدن قهوه برای کاهش آنزیمهای غیر طبیعی کبدی
- مصرف سبزیجات برای جلوگیری از تجمع چربی در کبد
- حبوبات و سویا جهت کاهش خطر ابتلا به NAFLD یا کبد چرب غیر الکلی
- ماهی برای کاهش میزان چربی و کاهش التهاب
- غلات کامل و فیبر
- آجیل برای کاهش التهاب
- زردچوبه برای کاهش نشانگرهای آسیب کبدی
- تخمه آفتابگردان به دلیل ویتامین E و آنتی اکسیدان
- سیر برای بهبود سلامت کلی بدن
موارد ممنوعه برای کبد چرب:
الکل
الکی یکی از عوامل اصلی در بیماری کبد چرب و سایر بیماریهای کبدی است.
قند افزوده شده
از مصرف خوراکی و مواد غذایی شیرین مانند نوشابه، آبمیوه، آب نبات و کلوچه خودداری کنید. قند خون بالا باعث افزایش میزان چربی در کبد خواهد شد.
نمک اضافی
مصرف بیش از حد نمک خطر ابتلا به NAFLD را افزایش میدهد.
گوشت قرمز
گوشت قرمز مانند گوشت گاو سرشار از چربیهای اشباع شده است. همچنین باید مصرف گوشتهای فراوری شده را نیز محدود کنید؛ چرا که سدیم و چربی اشباع بالایی دارند.
برنج، نان و ماکارونی
مواردی مانند آرد سفید بسیار فراوری شدهاند و مواد غذایی تولید شده با آن، به دلیل فیبر کمی که دارند باعث افزایش قند خون میشود.
رنگ چشم زرد چه زمانی نشانه کبد چرب است؟
صفرا از طریق لوله نازک یا مجاری صفراوی حرکت میکند تا به دستگاه گوارش برسد و در نهایت به عنوان مواد زائد از بدن خارج میشود.
اگر بیلی روبین زیادی در خون دارید یا کبد نتواند آن را از بین ببرد، در بدن تجمع پیدا میکند و در نهایت باعث زردی در چشمان شما میشود.
آیا ورم پا نشانه کبد چرب است؟
اگر نوع خفیف این بیماری به سیروز تبدیل شود، بیمار ممکن است علائم دیگری از جمله بی اشتهایی، کاهش وزن، زردی پوست یا چشم، تیره شدن رنگ ادرار و تورم در پاها را تجربه کند.
آیا جوش صورت نشانه کبد چرب است؟
در صورت ایجاد اختلال در کبد علائم مختلفی از جمله آکنه به خصوص در هوای گرم رخ میدهد. افرادی که معمولا عادت به مصرف رژیم غذایی ناسالم مانند غذاهای چرب و نوشیدنیهای الکلی دارند، بیشتر چنین علائمی را تجربه میکنند.
درد شکم چه زمانی نشانه کبد چرب است؟
یکی دیگر از علائم شایع به دنبال این بیماری احساس درد شکم است. معمولا بیماران درد در ناحیه شکم را به صورت مداوم در قسمت بالای سمت راست شکم، ناحیهای که کبد وجود دارد، احساس میکنند.
مطالب مرتبط